“Een addertje onder de dras”

Adderwortel Persicaria bistorta

(Common Bistort)

 

Wanneer je de Adderwortel tegenkomt is dat geen indicatie van Adders, maar vaak van kwelwater. De plant groeit altijd in de buurt van water en vochtigheid zoals bij bronnen, riviertjes, greppels en waterkanten. In zeekleigebieden heeft hij het trouwens niet naar zijn zin. Hij groeit op LICHTE rivierklei,  zand of leem. Een klein beetje kalk kan de plant ook wel gebruiken. De standplaatsen in Nederland nemen in het wild langzaam af, hij is nu vrij zeldzaam, maar hij wordt dan wel weer vaker in tuinvijvers gezet en gekweekt, wat de plant toch helpt. Zo kan hij ook vanuit zo´n vijver verwilderen. Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen kan hij dan veroveren, en doet dat net zoals roversbendes voornamelijk in groepen.

De soort komt voor in gematigde streken op het noordelijk halfrond en komt zelfs tot in Alaska voor. In België komt hij algemeen in de Ardennen voor, maar verder is hij daar ook zeldzaam.

Maar de naam Adderwortel duidt dus niet op zijn standplaats! De naam duidt op de wortel. De latijnse soortnaam bistorta betekent tweemaal gedraaid, en dat duidt ook op de wortel. De wortelstok is kronkelend en kruipend en heeft hierdoor een slangachtige vorm.

In de signatuurleer wordt er van uit gegaan dat de plant in haar verschijningsvorm aangeeft welke werking ze heeft. Vandaar dat de wortel in gebruik was tegen slangenbeten en ander gif. Een slang is ook een eeuwenoud symbool voor geneeskracht. Bijzonder aan de Adderwortel zijn dan ook de medicinale eigenschappen. Deze waren al in de 15e eeuw bekend. De rozerode bloemen verwijzen naar een werking op het bloed. De plant kan gebruikt worden bij wonden als bloedstelpend middel.

De binnenkant van de wortel is roodgekleurd vanwege de vele looistoffen erin. Een ander woord voor looistof is tannine, tannines zijn polyfenolen. Tannine, looistof en polyfenolen zijn verzamelnamen voor bepaalde chemische verbindingen. Deze chemische verbindingen zijn te proeven, waar te nemen in de kleur en in de structuur van voedingswaren op te merken. Ze zitten onder andere in wijn en thee, maar ook in vruchten zoals kweepeer, kaki of avocado, en in galappels of hout (Eik bijv.). Tannines hebben een zogenaamde adstringerende werking. Dat is een ander woord voor samentrekkend. Tannine bindt zich aan eiwitten met als gevolg dat de eiwitten gefixeerd worden. Dit is dus de reden dat je een tannine in de thee kan bemerken. Je mondvlees trekt een beetje samen bij het drinken van sommige thee. Je mond wordt stroever. De eiwitten in het wangslijmvlies worden ook werkelijk gefixeerd door de tannine. De tannine is dan ook de stof in Eik die wordt gebruikt bij het looien van leer. Leerlooien heeft alles te maken met fixerende werkingen. Ook leerlooien is zelfs door middel van de Adderwortel gedaan!

In de wortel van de Adderwortel zit dus veel tannine. Het is daarom ook een van de sterkst samentrekkende kruiden van Europa. Deze chemische stoffen maken de wortel uiterst goed bruikbaar bij het stelpen van bloedingen. Het wordt onder andere voor long-, neus- en maagbloedingen gebruikt. De volksnaam “bloedkruid” komt duidelijk niet uit de lucht vallen.

Ook kun je met Adderwortel je aambeien te lijf gaan.. of je tanden weer vast in je mond krijgen wanneer ze wat losser zijn gaan zitten. Doe deze laatste twee behandelingen niet na elkaar met hetzelfde stukje.

De wortel is gedraaid en daardoor moeilijk uit de grond te verwijderen, een indicatie voor veel weerstand. Als deze plant op je pad komt heeft dat aan de hand van een symbolisch holistische benadering mogelijk verwantschap met het feit dat je ergens veel weerstand hebt zitten. Als die weerstand zijn oorsprong vind in de aarsstreek…, vanwege Aambeien, dan kan je de plant meteen plukken. Mits er heel veel soorten staan uiteraard! Maar meestal betreft het hier weerstand tegen een natuurlijk verloop van energieën of gebeurtenissen.

Stel nu dat je vooral veel weerstand opbouwt omdat je hond zo IRRITANT vaak blaft. Dan is Adderwortel DE oplossing… Adderwortel is namelijk ook een  anti-blaf-kruid. Een beetje adderwortel in de  schoenen en Goofy de hond zwijgt!

Honden schijnen ook niet meer te blaffen wanneer je een mengsel van Hondstong, kikkerbloed en de as van een verbrande wezel meeneemt. Dus mocht je eens een wezel verbranden, bewaar hem dan! Maar doe dit uiteraard enkel als de wezel al dood is!

In de magie is Adderwortel vrouwelijk en komt zij van de planeet saturnus. Voornamelijk de donderdag is geschikt voor magie met Adderwortel.

De saturnuskracht kan toegepast worden via wierook met Adderwortel om bijvoorbeeld beter te divineren (voorspellen). Adderwortel verhoogd de kracht van visioenen en bovennatuurlijke krachten. Saturnus biedt ook de kracht om dingen te verdrijven. Een thee van Adderwortel in huis gesprenkeld zal kwaadaardige geesten kunnen verjagen.

Het element aarde waar Adderwortel aan gebonden is geeft de plant zijn geld- en rijkdom-aantrekkende werking, wanneer je hem toevoegt aan sachets of vermengd in een geschikt wierookmengsel. Ook biedt het element Aarde de vruchtbaarheid in de plant als kracht die je kunt gebruiken als je zwanger wil worden en je zelf ook een vrouw bent door de plant bij je te dragen.

Aanwezigheid van Adderwortel  verhoogd ook de voortplantingskansen van een ander wezen. De Ringoogparelmoervlinder.

De Ringoogparelmoervlinder weet ook donderdagsgoed wat een Adderwortel is. Hij legt er altijd zijn eitjes op. De Adderwortel is daarom de waardplant van deze Ringoogparelmoervlinder. Vandaar dat de Ringoogparelmoervlinder leeft op natte graslanden en moerassen bij beken, rivieren of meren en op de randen van hoogvenen. Ringoogparelmoervlinder kun je echter niet verwachten op je Adderwortel in de tuin, want hij komt in Nederland niet voor. Hij leeft in de benelux slechts in enkele natte beekdalgraslanden langs bosranden in de Ardennen en in de Eifel.

Ook de rupsen van de blauwe vuurvlinder genieten van deze plant. Zij eten voornamelijk de bladen van de Adderwortel. In het noorden van Europa eten ze ook de levendbarende duizendknoop (Polygonum viviparum). Een familielid van Adderwortel. Blauwe vuurvlinder komt niet geheel onlogisch voor in moerasgebied, maar ook niet in Nederland. Wel in omringende landen. Deze vlinder neemt trouwens zeer sterk af 20 tot 50% afname, voornamelijk vanwege ontwatering van gebieden.

Er zijn zeker nog veel meer insecten gebaat bij dit kruid… Vlinders, hommels en bijen komen op Adderwortel af. Het insectenbezoek is behoorlijk groot waardoor de natuurwaarde van de Adderwortel ook groot is.

Wanneer  bijen de Adderwortel bezoeken zit er echter wel een addertje onder het gras! Het stuifmeel van de adderwortel bevat voor bijen namelijk giftige stoffen. Waarom deze plant dit wapen inzet mag Joost weten. Gelukkig leggen niet zeer veel bijen hierdoor het loodje. De bijen mengen het stuifmeel met stuifmeel van allerlei andere planten waardoor een verdunning van de stof optreed en daarmee een verzwakking van het gif. Toch zullen niet alle bijen hierdoor gered worden.

Ondanks het gif wil de beheerder, vanwege die overige wel gunstige natuurwaarde, wanneer Adderwortel in een gebied staat, dit vaak zo houden. Door in augustus te maaien (hooilandbeheer) wordt successie voorkomen. Het voorkomen van successie versterkt de kans op blijven van de plant. Maar Adderwortel is eigenlijk op natte bodems een zeer concurrentiekrachtige soort en kan zich zonder beheer zelf toch erg lang standhouden.

Hij kan zich ook in de schaduw, zoals in het bos (hogere successiefase), handhaven. Maar met een teveel aan schaduw stopt hij wel geheel of gedeeltelijk met bloeien. Dat is ongunstig en daarom is het tegengaan van successie soms toch gewenst om de plant op een plek te behouden.

Sommige grote zoogdieren lusten Adderwortel ook erg graag, dus dieren inzetten is niet altijd een handige manier om de successie tegen te gaan ten gunste van de Adderwortel. Toch zijn er plaatsen waar deze methode wel werkt… hier zal een reden voor zijn die ik hier niet kan benoemen.

In het blad, dat groot en langwerpig is, zit geen tannine, maar vooral veel mineralen. Het jonge blad lust de mens ook graag en kun je als spinazie of sla eten en in de soep doen.