“De stemhebbende”

Bevertjes – Briza media  (Quaking Grass)

Er zijn geen bevertjes die Plant heten, maar deze plant heet wel Bevertjes. Deze naam is afgeleid uit het gedrag van de bloeiaartjes. In de sterk vertakte plant hangen aan erg dunne en golvende steeltjes deze ei- of hartvormige aartjes een beetje omlaag. Ze beginnen in mei in bloei te staan. De bloei is tot aan augustus. Ze zijn vaak groenig wit met een paarse gloed eroverheen doordat enkele kafjes in het aartje paarsachtig kleuren. Maar als de aartjes uitgebloeid zijn en beginnen op te drogen kleuren zij meer wittig. Dit initieert het spel der bevertjes.

De wind begint in dit najaar vaker over de landen te waaieren en tegelijkertijd in kracht toe te nemen. De windtoename verzorgt de afname van bladeren en dode takjes. En terwijl het de planten langzaam leegblaast blaast het ook de verdroogde kafjes van de Bevertjes heen en weer. De platte aartjes beginnen te trillen en te beven. De bevende Bevertjes begint met de wind mee te zingen door een ritselend geluid voort te brengen. Bij elk zuchtje wind wrijven de vliesjes van de kafjes langs elkaar en zingen de kleine aartjes; daar is de naam Bevertjes van afgeleid.

Dit bijzondere Nimmerstil (Volksnaam) groeit op natte tot matig droge grond, heeft zuurstof nodig tussen zijn wortels en staat graag in de zon. Zijn standplaats is dus niet onder hoge bomen of dik struikgewas. Maar ook niet in akkers omdat te voedselrijke grond niet goed voor hem is. Het is een soort die in een grasland thuishoort. Maar dan wel een onbemest grasland. De Nederlandse graslanden van tegenwoordig zijn vaak sterk bemest, waardoor de Bevertjes hier niet meer voorkomt. De blauwgraslanden zijn graslanden die schraal (voedselarm) zijn. Hier leeft de Bevertjes het liefst. Afgelopen decennia is dit type grasland in Nederland steeds meer verdwenen en daarmee dit grasje ook. Bemesting, maar ook stikstofemissies uit de lucht hebben ervoor gezorgd dat planten en grasjes, die hier beter tegen kunnen, de Bevertjes verdrongen uit hun thuisplaatsen.

In 1950 is dit onheil begonnen voor Bevertjes. Tegenwoordig is nog maar zo’n tien procent over, van het aantal dat er voor 1950 aan Bevertjes in Nederland te vinden was. Vanwege die sterke afname, van 90%, staat Bevertjes nu op de rode lijst 1 in Nederland als kwetsbaar. De Bevertjes is nu vrij zeldzaam. In Zuid-Limburg, het rivierengebied, Zeeland en langs de Hollandse kust komt hij nog het meest voor. Op andere plekken in Nederland is hij zéér zeldzaam of komt hij niet voor. Drenthe en Flevoland zijn tegenwoordig Bevertjesloos.

Om dit grasje te vinden is het handig om naar de Ardennen te gaan, hier komt hij nog wel redelijk vaak voor. Als u van zonnen houdt en u eens van plan bent naar de Belgische kust te gaan. Dan heeft u geluk, want ook hier is Bibberkens (Volksnaam) plaatselijk algemeen en kunt u zonnend naar de ritselingen van dit trilgras luisteren.

Trilgras is een synoniem voor Bevertjes, net zoals beefgras. In andere vakanties hoeft u niet per sé dit getril te missen, want in de rest van Europa komt dit Trilgras ook wel algemeen voor. Een zonvakantie op de Canarische eilanden?… Doen! Want daar kunt u ook vanuit uw hangmat luisteren naar de rustgevende trillingen. Ook Midden-Azië heeft de eer. Naar Amerika en Nieuw-Zeeland is trilgras zelf op vakantie gegaan en is hier nu ingeburgerd (ß zoek eens hier).

U kunt natuurlijk ook deze Trillende hartjes (Volksnaam) in uw tuin zetten. Dit wordt wel vaker gedaan. Bevertjes wordt als een siergras gezien en danst in tuinen of zingt in een droogboeket en laat uw hart trillen van geluk. Voor zo´n droogboeket schijnt het, het beste te zijn om de bloempjes in maart af te knippen. Met een elastiekje samengebonden en op z’n kop opgehangen in een donkere droge schuur of op een andere donkere droge plek kunnen de pluimpjes handig gedroogd worden en gaan ze automatisch meer open staan.

Bevertjes wordt ook wel op kleine schaal gekweekt om te kunnen verkopen aan mensen voor hun siertuintjes. Dit gras vormt mooie pollen en wordt ruim een halve meter hoog. Het is zeer decoratief om hem solitair te zetten en zal dan niet uitwoekeren. Trilgras kán wel ondergronds uitlopen. Hij heeft rizomen.

Als u een tuintje op het zuiden heeft zullen de Schudderkopjes extra blij zijn. Vroeger waren er boeren die in deze plant hadden ontdekt dat planten gevoelens hebben en inderdaad blij konden zijn of pijn konden hebben. Als u wilt voorkomen dat dit plantje pijn krijgt door het weer, dan is het wel aan te raden dit plantje te beschermen tegen te veel regen, sneeuw of overdreven veel droogte.

Als u wil voorkomen dat de plant problemen krijgt met droogte, dan is er een mogelijkheid om dit vanuit scheikundig oogpunt aan te pakken. Als Vrouwentongen (Volksnaam)  meer kalium opeet, dan regelt hij zijn waterhuishouding efficiënter! Als u wil dat Spinnekopjes (Volksnaam) meer bloeiaartjes aanmaakt en langer bloeit, dan moet u hem ook meer kalium voeren. Het is wel nodig om hem eerst fosfor te voeren anders worden er niet meer knopjes aangemaakt en valt er niks te bloeien.

Deze fijne en soms blonde graanachtige aartjes werden vroeger ook wel geassocieerd met het haar van Maria. Daarom werd dit plantje toegevoegd aan de groep van ‘Maria’planten. Tegelijkertijd werd het plantje vooral door runderen, schapen en bokken opgegeten. Die vinden het wel lekker.  Het plantje werd ook wel Hazenbrood genoemd, dus het zou best eens kunnen dat hazen dit grasje ook lekker vinden.

Wat ook lekker is, is slapen. De hangende aartjes van dit plantje lijken soms een beetje slaperig. Het Griekse woord βρισο kunnen wij uitspreken als ‘briso’ en betekent slaperig. De Latijnse naam Briza media lijkt hiervan afgeleid. Aan de andere kant.. In het Grieks bestaat er ook een woord dat heet brithó, en dat betekent ‘ik balanceer’.

Kiest ú maar.

Als u lekker in uw hangmatje in de Canarische eilanden balanceert en de slaap probeert te vatten in het zonnetje. Luistert u dan naar de schaapjes die van de Wemelgrasjes smikkelen en de wind die door de Mariahaartjes(zelf bedacht) waaien. Hier zult u met een goede balans vanzelf ontdekken wat de latijnse soortnaam ‘média’ betekent.