Silene coronaria

“Prikkelt de zintuigen“

Silene coronaria – Prikneus – Rose Campion / Dusty miller

Deze harige tuinplant is tussen 1975 en 1999 in ons land ingeburgerd. De prikneus is vaak verwilderd uit tuinen maar komt oorspronkelijk uit zuid-europa.

De plant groeit op droge, zandige, stenige plaatsen of op alle drie tegelijk. Prikneus groeit in de stad en in bermen, maar ook in de duinen. De plant komt uit de anjerfamilie en is nauw verwant aan onze koekoeksbloemen. Hij bloeit van juli tot augustus en is daarmee een echte zomerbloeier.

Veel soorten die vroeger tot het geslacht Lychnis werden gerekend (zoals Lychnis flos-cuculi, de echte koekoeksbloem), worden nu ingedeeld bij het grotere geslacht Silene.
DNA-onderzoek liet zien dat Lychnis geen aparte evolutionaire groep is. De soorten binnen Lychnis blijken nauwer verwant aan soorten binnen Silene, zoals bijv. Avondkoekoeksbloem (Silene latifolia), dan eerder gedacht.

Botanici willen dat elk geslacht een monofyletische groep vormt, dat wil zeggen: één gezamenlijke voorouder binnen alle nakomelingen.
Omdat Lychnis geen aparte lijn vormde, zou het kunstmatig zijn om het als apart geslacht te houden. Door alles onder Silene te brengen, is de indeling consistenter en beter in overeenstemming met genetische verwantschap.

De soortnaam coronaria betekent “kransbloem” (Latijn: corona = krans), mogelijk omdat de bloemen ooit werden gebruikt in bloemstukken en hoofdkransen. De plant heeft dan ook een bijzonder opvallend uiterlijk. De bloem zelf lijkt ook een soort donkerrose krans.

De plant heeft overigens opvallende witvitige, zilvergrijze stengels en bladeren. Deze voelen ruw, zacht-stekelig of “prikkerig” aan, vooral als je ze langs je huid haalt – zoals je neus ;). Kinderen of mensen die eraan ruiken of ermee spelen, krijgen soms dat lichte prikgevoel op hun neus.

Er zijn verhalen dat kinderen vroeger grapjes uithaalden: iemand laten ruiken aan het bloemetje, dat dan een prikkelend gevoel op de neus gaf. Zo zou de plantnaam dus een soort speelse naam geworden zijn: een plantje dat je neus “prikt”.