“De breuk van de leeuw”
Vlasbekje (Linaria vulgaris) Butter-And-Eggs
Als vliegende insecten weer eens op bloemenzoektocht zijn in de maanden juli tot en met september zullen hen de vlasbekjes in de bermen zeker niet ontgaan. Oorzakelijk hieraan zijn de duidelijk zichtbare bloemen op deze kleine plant. Helaas voor de kleine en zwakkere kunnen enkel de sterkste spierbundels onder de vliegende insecten deze grote bloem van deze leeuwenbek openbreken. De gele bloem van het vlasbekje ziet eruit als een krachtig staaltje kunstzinnige vormgeving. Deze bloem met de kleur van boter en eieren volgens de britten (zie naam) kunnen alleen via dikke hommels of de allersterkste bijensoorten tot kruisbestuiving komen. De hommels moeten de bloem kapot maken willen ze tot de nectar komen, omdat ze niet in de bloem passen. Dat weerhoudt hen niet! Zij bijten een gat, gaan naar binnen en bestelen het vlasbekje van heerlijke zoetigheid.
De bloemvorm van het vlasbekje is te vergelijken met leeuwenbekjes. Binnen het geslacht vlasbekje (Linaria) behoren ook soorten die namen dragen waarin de naam leeuwenbek aanwezig is. Binnen het geslacht Linaria behoren ook het inmiddels uit Nederland verdwenen blauwe leeuwenbek (Linaria arvensis), de zeldzame gestreepte leeuwenbek (Linaria repens), het zeer zeldzame en adventieve (tijdelijk wild aanwezige) liggende leeuwenbek (Linaria supina) en het inburgerende walstroleeuwenbek (Linaria purpurea). Vlasbekje is dus veruit de meest algemene soort uit het geslacht in Nederland.
Vlasbekje werd in het verleden ook wel vlasleeuwenbek genoemd. Het vlas als toevoeging in de Nederlandse en wetenschappelijke naam (Linum = vlas) aan deze leeuwenbekvormige bloem is bedacht omdat de plant vóór de bloeiperiode op vlas schijnt te lijken. Vroeger droeg het vlasbekje de namen Mariavlas, onze lieve vrouwen vlas of vrouwenhaarvlas.
Vlas is dus een totaal ander plantengeslacht dan vlasbekje. Vlas is een geslacht van planten die grootschalig gekweekt en toegepast worden vanwege de vezels in het plantje. Een vezel is gewoon een bundel van cellen. In dit geval gaat het om vezels, van de plantaardige cellulose dat een polysacharide is en een essentieel onderdeel vormt van elke cel van de plant. Cellulose zit in bijna alle planten en speciaal veel in bomen. De vezels in vlas zijn geschikt voor gebruik in linnen. Dit werd ook toegepast in visnetten. De zaden van vlas worden gebruikt voor lijnzaadolie of verkocht als hele zaden of als gebroken lijnzaad. Deze lijnzaadjes worden voornamelijk in natuurwinkels aangeboden en worden superfoods genoemd. Ze bevatten een zeer hoge concentratie aan nuttige mineralen zoals calcium, magnesium, zink en kalium, daarnaast het ontstekingsremmende omega-3-vetzuur en vitamine B1 en 2.
gebroken lijnzaad van vlas
De overeenkomst tussen vlasbekje en vlas zit hem in de vorm van de bladeren. De bladeren van vlasbekje zijn smal en lang; lijnvormig.
Bladeren vlasbekje
Het vlasbekje die u eens in uw buurt ziet, zal u niet verwarren met vlas. Vlas bloeit niet in het wild in Nederland. Waar vlas oorspronkelijk vandaan komt weet men niet. In Nederland komt het een enkele keer als opslag op in omgewerkte bermen. Nee, het vlasbekje is in niet-bloeiende toestand vaker te verwarren met wolfsmelksoorten. Er is wel verschil waar te nemen met het blote oog.
zeewolfsmelk en cipruswolfsmelk met blad
Vlasbekje met blad
Aan de andere kant van de naam ontdekken we dat de plant gelinkt wordt aan de leeuwenbekjes. Het officiële geslacht met de Nederlandse naam “leeuwenbek” draagt de wetenschappelijke naam Antirhinum. In Nederland leeft hier maar één soort uit dit geslacht af en toe in het wild. Deze grote leeuwenbek (Antirrhinum majus) leeft veel als tuinplant, maar verwilderd af en toe. De grote leeuwenbek wordt wel eens spontaan in voegen van muren waargenomen.
grote leeuwenbek
Binnen de weegbreefamilie (Plantaginaceae) vallen nog meer plantensoorten die de naam leeuwenbek dragen, verdeeld over 5 geslachten. Dit betreffen verder Misopates (Akkerleeuwenbek M. orontium), kierleeuwenbek (Chaenorhinum) en Cymbalaria (muurleeuwenbek C. muralis).
De muurleeuwenbek (Cymbalaria muralis), grote leeuwenbek (Antirrhinum majus), eironde leeuwenbek (Kickxia spuria) en het zeer zeldzame spiesleeuwenbek (Kickxia elatine) behoren dus tot andere geslachten dan het vlasbekje. Muurleeuwenbek heeft in het verleden wel tot het vlasbekje-geslacht behoord, in die tijd heette hij Linaria cymbalaria.
Muurleeuwenbek – Spiesleeuwenbek – Kleine leeuwenbek
De mensheid heeft in het verleden bepaalde associaties aan leeuwenbekplanten gekoppeld. De leeuwenbek is verbonden aan de kracht van de leeuw, vooral ondersteunend werkend voor een krachtige wil. Ook de helderhorendheid van de leeuw wordt aan de plant gekoppeld. Een leeuw hoort beter dan een mens. De plant werd ook verbonden aan het bewaren van geheimen en het terugvinden van verloren dingen. De schoonheid van de bloemen geeft een natuurbelevingsemotie die vergelijkbaar is met het terugvinden van iets dat je verloren was. Deze zelfde schoonheid is symbool voor creatieve expressie.
De leeuwenbekjes zijn ook symbool voor de strijdvaardige planeet mars. Deze kracht kan mensen bescherming bieden wanneer ze hier sterke behoefte naar hebben. In de Victoriaanse tijd stond deze krachtige plant symbool voor afwijzing. Bij het weggeven van een leeuwenbek geeft u de ontvanger een afwijzende boodschap waarin u communiceert dat de ontvanger niets voor u betekent. Het is daarom af te raden om een leeuwenbek te kopen voor een geliefde. Onbewust kan het een negatieve invloed hebben op haar of hem. Als u de plant in bezit heeft, geef hem dan niet weg maar draag de plant bij u om te voorkomen dat u gemanipuleerd wordt of anderzijds van kwade bedoelingen het slachtoffer wordt. De plant wordt aan het element vuur gekoppeld en helpt u in elke transformatie die u ondergaat of wilt gaan ondernemen richting meer kracht.
Vlasbekje in combinatie met een doorntakje
Het sterrenbeeld leeuw is het archetype van een koning. Een ambitieus, zeker en een moedig, onafhankelijk persoon. Een leeuw wil gul richting het volk zijn of wordt egocentrisch.
De kracht van het vlasbekje straalt van de plant af als in september vele andere planten al verdwenen zijn of verdorren terwijl het vlasbekje nog puntgave bloemen toont. Het vlasbekje doorstaat vol trots de lichte achteruitgang in temperatuur en zonlicht in september die vele andere planten alweer doen afdruipen voor dit jaar. Midden in de zomer komt het vlasbekje op en bloeit nog even door in de herfst.
De Butter-And-Eggs wordt geneeskrachtig voorgeschreven als vochtafdrijvend middel. Dit zou u moeten kunnen onthouden. De signatuurleer van vlasbekje leidde vroeger vooral tot het voorschrijven van de plant bij geelzucht. Verder kan uit de bloemen een gele kleurstof verkregen worden waarmee stoffen natuurlijk kunnen worden gekleurd.
Bloem vlasbekje
Het plantje komt veel voor tussen gras en op zandige of stenige plaatsen, vooral in bermen van wegen, langs treinrails, stromen, rivieren of vaarten. Het plantje vlasbekje is er niet slecht aan toe in Nederland! De plant heeft al geruime tijd een stabiel voorkomen in Nederland en is ook oorspronkelijk inheems.
Als we ver terug gaan in die Nederlandse geschiedenis blijkt dat er vele geruchten, sagen en zelfs spreuken de ronde gingen over een plant genaamd dorant. De dorant was vroeger een erg beroemde plant die betoveringen zou kunnen verbreken. Dit was handig toepasbaar als er zwarte magie op iemand uitgeoefend werd. Tot op vandaag de dag is twijfel over welke plant de naam dorant droeg in die tijden, maar vermoed wordt dat het wel eens een vlasbekje zou kunnen zijn geweest. Het vlasbekje werd vroeger dan ook veelvuldig gebruikt om kinderen in te wassen met als doel het kind te beschermen. Er zijn echter vele planten die deze legendarische dorant kunnen zijn.
Ga niet op het vlasbekje staan…,
als het vlasbekje de dorant is, dan heeft u kans verdwaald te raken, of u nu in een bekende omgeving bent of niet. Betovering-verbrekend en een beschermend middel, maar tevens een dwaalkruid, zoals bijvoorbeeld ook de mannetjesvaren (Dryopteris filix-mas) en groot heksenkruid (Circaea lutetiana) (Zie: Groot heksenkruid) als dwaalkruiden worden gezien.
En toch is dat bijzonder aangezien het vlasbekje hulp biedt bij het terugvinden van iets. Dit suggereert dus het tegenovergestelde en is een aanwijzing dat niet het vlasbekje de dorant is geweest. Ik ga ervanuit dat u beter een vlasbekje kunt zoeken nadat u de werkelijke dorant gevonden hebt.






