“Meester der kruiden”

Betonie – Stachys officinalis  (Betony)

Betonie is echt één van de meest bijzondere inheemse kruiden van Europa. Iedereen die geïnteresseerd is in magische- of geneeskrachtige kruiden heeft een gapend gat in de kennis wanneer kennis rondom Betonie ontbreekt. Hij is nauw verwant met Bosandoorn Stachys sylvatica en Moerasandoorn Stachys palustris, maar Betonie is vele malen verbazingwekkender.

Hoe het ook zij, als u zwanger bent moet u dit plantje NIET (teveel) toepassen. U kunt Betonie wel ook tot leven wekken in een pot met leemhoudende potgrond en de verbazingwekkende krachten zelf beleven. De kracht van Betonie is van de tijd van de oude Egyptenaren, bij de Heidenen, in de Griekse oudheid, de Romeinen, en de Middeleeuwen tot aan de dag van vandaag erkent. Als u nog onbekend bent met Betonie, dan begint nu uw fantastische en krachtige reis. Het enige wat u moet doen is verder lezen en hiermee uw kennishiaat vullen!

Lang, lang geleden, was er eens een Egyptische beschaving. De Egyptenaren waren bekend met de magische krachten van Betonie en zullen niet het enige volk blijven met deze kennis. De heidenen zijn een goed voorbeeld van lieden die al duizenden jaren bekend zijn met magische toepassingen van Betonie. Aan Betonie wordt het krachtige element vuur toebedeeld en de grote planeet Jupiter. Er zijn ook mensen die Saturnus aan de plant toeschrijven.

Beide planeten zijn groot, maar Betonie is zeker groots. Betonie kan beschermen, reinigen en liefde geven. Betonie kan onder andere beschermen tegen wanhoop, slechte geesten, giftige dieren, wormen, duistere angsten en demonen uit eigen fantasieën, maar ook tegen de elfenziekte. De elfenziekte is waarschijnlijk de ziekte geelzucht geweest.

Het huis kan beschermd worden door Betonie. U kunt een magische muur bouwen voor ramen en deuren. U hoeft de plantjes niet op te stapelen, maar door de plant onder de ramen en voor de deuren te planten zou de toegang voor slechte geesten al ontzegt worden door een hieruit opstijgende onzichtbare muur.

De midzomernacht is een zeer oud feest van heidenen, waar men via een ritueel met Betonie het lichaam kon reinigen. Betonie wordt verbrand op een groot vuur. Wie over het vuur en door de rook heen springt, die reinigt zijn lichaam van kwaad en ziekte. Ook de druïden voerden dit ritueel uit en ook zij erkende dit kruid als zéér magisch. De Kelten noemden dit plant ‘de levensplant’, en dat was ook niet voor niks.

Wanneer twee geliefdes kwaad op elkaar waren kon Betonie in het eten de liefde weer laten leven. Deze liefde die het kruid kan bieden werd ook nog wel eens toegepast door singles. Het kruid zou de single begeleiden naar zijn toekomstige liefje. Jammer genoeg zijn er altijd mensen die krachten misbruiken, zelfs tovenaars. Vroeger waren er tovenaars die Betonieblaadjes op hun schouders hechten. Dit waren tovertactieken van kinderlokkers. Om de kinderen hiertegen te weren kon ook Betonie gebruikt worden. Betonie kan namelijk ook gebruikt worden tégen liefdesdrankjes en andere liefdesopwekkende krachten.

De oude heidenen hebben zeer veel heksenwerk verricht met dit kruid. Slechte invloeden verdrijvend en het kruid bij zich gedragen om de vele magische krachten te gebruiken. De christenen hebben deze machten altijd als angstaanjagend en verboden ervaren. Zij dachten dat mensen bezeten konden worden door de eigenschappen die God aan de kruiden had gegeven. God zou volgens hen deze krachten niet hebben geschapen om door mensen ervaarbaar te maken. De bezweringen en heidense ceremonies met kruiden zagen ze als narrenwerk, goochelwerk en als afpakken van de eer die God toebehoort.

Terwijl in de gedachten van de christenen duivelsvuren en andere helse taferelen werden toegeschreven aan het heidendom, waren de heidenen aan de andere kant bezig met het naaien van jute buideltjes met bijvoorbeeld een lieveheersbeestje erop. Zo’n buideltje kan voor driekwart gevuld worden met Betonie. Als dan een wit, violet en een persoonlijke kleur lint rondom een berkentakje wordt geweeft en dit takje vervolgens in het buideltje wordt gestoken, dan kan het buideltje dicht en is hier een talisman klaar voor gebruik voor vrede, geluk en gezondheid!

Betonie biedt een boel magie en wordt de meesteres van alle kruiden genoemd en dat is niet enkel vanwege de magische krachten. Lang, lang geleden was er sprake van een zogenaamde Griekse oudheid. Van deze oudheid is een afbeelding bekend, genaamd Esculape trouve la betoine waarop Eusculapius, de Griekse god van de medicijnen, de Betonie vindt. Blijkbaar heeft het kruidje deze god half leeggezogen, want Betonie zit echt boordevol met genezende werkingen.

Om nog maar even in de Griekse tijd te blijven… De bekende Griekse plantkundige Dioscorides loofde de Betoniewijn ‘Oinos Kesrites’, als psychotroop. Hiermee wordt de op het zenuwstelsel inwerkende kracht bedoeld. Tevens noemde Dioscorides vele andere geneeskrachten van Betonie. Het bevordert de spijsvertering en gaat oprispingen, zure winden en dampen van hieruit tegen. Hij heeft een diuretische werking en heelt tevens onevenwichtigheden in de blaas. Hij kan nierstenen lostrekken, in stukken breken en uit de nieren en het lichaam wegwerken. Hij kan onregelmatige ongesteldheid herstellen en tegen tandpijn werken.

Als u tandpijn heeft, kook dan Betonie met Hondsdraf Glechoma hederacea in azijn en poets uw tanden hiermee. Verder zuivert Betonie de longen en de borst wanneer het gecombineerd wordt met honing. Ook heelt Betonie wonden, vanwege zijn samentrekkende werking. Wonden zoals snijwonden en schaafwonden kunnen geheeld worden, maar hij is ook zeer geschikt om losgerukte lichaamsdelen en gebroken botten zeer goed te helen. Desinfecteren van deze wonden zal wel altijd vooraf moeten gaan… En zelfs dit bleek nog lang niet alle genezende kracht.

Iets minder lang, maar toch lang geleden was er een tijd die men de Romeinse tijd noemde. En jawel, ook in deze tijd was Betonie “Domina omnium herbarum” (de meester van alle kruiden). Bekend in deze tijd is uiteraard Julias Caesar. Toen hij vermoord werd, 44 voor christus, ontstonden er burgeroorlogen. Na deze burgeroorlogen was er een achterneefje van Caesar die krachtig genoeg was om de macht te grijpen, Gaius Octavianus. Deze man bracht vrede met zich mee en maakte een einde aan een eeuw burgeroorlogen en kon dit lang vasthouden. Hij kreeg hiervoor een erenaam. Dit was Augustus en dat betekent verhevene. Hij ging de boeken in als de vredesvorst.

Nu had deze vredesvorst ook een lijfarts, genaamd Antonius Musa. En deze man schreef een heel boek over de Betonie, genaamd ‘De Herba Vettonica’.  Hierin beschrijft de man 47 verschillende aandoeningen die door Betonie verhelpen of voorkomen kunnen worden. In het boek adviseert de man desnoods het vloerkleed te verkopen om Betonie aan te kunnen schaffen. In de Romeinse tijd ontstond een gezegde “Hij heeft meer krachten dan de Betonie”. Dit gezegde werd gebruikt als je een persoon in een zeer helder daglicht wilde stellen.  Betonie stond zo hoog in aanzien dat men dacht dat als Betonie in huis aanwezig was, er in principe niemand meer gevaar voor ziektes liep. Betonie zou ook vaak het middel zijn geweest tegen epidemische ziektes, voornamelijk met betrekking tot de lever. Betoniewijn zou ook de ogen helderder kunnen maken.

Na het Romeinse rijk is nu het rijk der Middeleeuwen aan de beurt om betreden te worden in de naam van Betonie. De Latijnse soortnaam officinalis geeft al aan dat Betonie tussen de geneeskruiden in de Middeleeuwse tuinen en kloostertuinen stond. En zélfs het christendom had langzamerhand de plant omarmd. Rondom kerken stond Betonie nu ook. En op de kerkhoven zou Betonie bescherming bieden tegen geestactiviteit en de zielen hier veilig bewaren.

Tevens hingen stukjes Betonie rondom de middeleeuwse nekken om de kwaadheid der geesten te weren. In de middeleeuwen brak het kruid, toevoegend op de eerder ontdekte werkingen, ook door tegen astma, diarree en bronchitis. Door een lekkere snuif te nemen van Betoniesnuif worden de luchtwegen gereinigd en hoofdpijn tegengegaan. Niesen werd als sterk reinigend ervaren, vermalen Betonie was niespoeder geworden.

Als we ons een avondje in de gezellige middeleeuwse taveerne zouden voldrinken voorkomen we dronkenschap met behulp van Betonie. Wanneer we teruglopen na de gezellige avond en uit de duistere nacht duikt een dolle hond op, dan beschermt Betonie ons ook tegen hondsdolheid. Als we nu slingerend verder lopen en een bende slangen tegen het lijf slingeren zijn we veilig met Betonie. We kunnen rondom de slangen een cirkel Betonieblaadjes leggen. De slangen zullen eerder elkaar doodbijten dan dat ze deze magische ring durven doorbreken. Als we toch gebeten worden kan Betonie, in wijn gekookt en op de wond gelegd, het gif onschadelijk maken.

Veilig in het bedje aangekomen zal Betonie ook enge nachtmerries over slangen en dolle honden in duistere steegjes voorkomen. Voor een vrolijke droombeleving kon Betonie onder het kussen geplaatst worden.  Betonie beschermd ons  naast hondsdolheid ook tegen katers en Betonie stimuleert de doorbloeding van de hersenen. Vandaar dat we de volgende ochtend fris en scherp weer kunnen opstaan. Dat doen we door een mooi kruidmutsje met Betonie op het hoofd te leggen. Zo’n hoofdmutsje hielp ook tegen velerlei hoofdziektes. Ook de mond kunnen we goed spoelen met Betonie. Stel nu, dat we ons weinig kunnen herinneren van het taveernebezoekje. Dan is daar ook een Betonie-oplossing voor. Er is een bepaald loog van het kruid dat de herinnering kan versterken.

Welke activiteiten we ook zullen verrichten hier in de middeleeuwen, Betonie beschermt of reinigt de geest en het lichaam. In de Middeleeuwen waren het aantal kwalen die met Betonie te genezen waren gestegen naar een aantal van 90! Zo kan de thee worden gegorgeld tegen keel- en mondholteontstekingen, werkt Betonie tegen de vallende ziekte (Epilepsie), koorts, dodelijke drugs, waterzucht, slijmbevattende longen, bloedspugen, duivels, zenuwzwakte, gewichtsverlies van kinderen, overgangsproblemen en zwarte magie.

Het is nu zelfs mogelijk om nog dieper in de krachten der Betonie te kijken. Dit verhaal wordt nu best lang en nu ligt bij u de keus of u nóg dieper het Betoniehol in wilt gaan of niet…. Beslist? Ja? Kom dan mee!

Als een middeleeuwse stel geraakt wordt door een bron van illusie of als één van de twee partners bedrogen wordt door een duivelse betovering of als één van de twee in geestelijke gevangenschap van een illusie geraakt en als diegene uit liefde langzaam transformeert in een geestelijk gestoorde….. In dit geval zal het stel maagdelijke betonies moeten vinden; Betonie-exemplaren die nog nooit door magie of geneeskunst geraakt of gebruikt zijn. Van de planten moeten de bladeren gepakt worden.

Het stel moet tegenover elkaar gaan zitten en onder alle voeten een Betonieblad neerleggen. Ook in elke handpalm moet een betonieblad zitten en onder de tong moet een betonieblad gelegd worden. Om het compleet te maken moet ook in elk neusgat een Betonieblaadje gestopt worden. Dan moeten ze strak naar de Betonieblaadjes kijken die uit de neusgaten van de ander steken. Deze opdracht is zeer moeilijk aangezien één van de twee ook nog eens geestelijk gestoord is. Deze houding moeten beide net zo lang volhouden tot alle blaadjes warm worden. Dit zal de gestoordheid van de liefde kunnen herstellen. Ik hoor u denken: “Wie heeft dit ontdekt??”.

Ontspoorde mensen die bijvoorbeeld dergelijke handelingen regelmatig doen zonder een plausibele verklaring, naïeve of domme mensen, moeten een hele nacht doorbrengen met geperst Betoniesap. Dit sap moet onder een doek op de dombo zijn borst gebonden worden. Het zal ze weer terug bij hun verstand brengen. Er wordt ook nadrukkelijk genoemd dat Betonie zeker niet gegeten moet worden, want het eten zou diegene juist van zijn verstand en bewustzijn beroven.

Nachtwandelingen zijn in de middeleeuwen pas veilig met Betonie. Betonie zal u ook beschermen tegen liefdesbezweringen en tegen alle kwade toverij. In de middeleeuwen kunt u ook oog in oog komen te staan met het kwade oog, maar dit is te voorkomen. Neemt negen compleet gave Betonieblaadjes en negen korreltjes zout. Doe deze in een doek en naai hem dicht met ongebleekte garen. Door het christelijke kruisteken over dit pakketje te maken en het vervolgens rondom uw nek te hangen voorkomt u de ontmoeting. Om deze beschermende kracht werkelijk te initiëren moest men wel nog één handeling verrichten. Het was wel nodig om de Heilige Geest wat kleingeld te geven. En dat kon via de priester.

Betonie genoot in Europa een grenzeloze bekendheid. In Italië had men een spreekwoord: ‘ge bent voller van deugden dan de betonie’. In Engeland heet betonie ook wel ‘Woundwort’ wat op de heling bij verwondingen slaat. Een andere naam in Engeland is de St. Bride’s Comb’ wat gerelateerd is aan de Godin Bride. Bishop’s Wort’ verwijst naar de kerkelijke standplaatsen van het kruid. In Wales droeg men Betonie in de hoed om boze heksen te weren. In Duitsland zijn de namen Heilziest en Heilbatunge een verwijzing naar de helende werkingen en is de naam Zehrkraut (wegteerkruid) gevormd vanwege het gebruik tegen gewichtsverlies bij kinderen, wat men vroeger wegteren noemde. Een Spaans spreekwoord raadt aan: “Verkoop je jas en koop Betonie”. In Zwitserland heette het plantje herbe a intzereyi en in Frankrijk wel herbe a ensorceler. Deze namen staan gelijk aan de Nederlandse volksnaam Betoverkruid.

Na de middeleeuwen zijn er in de 18^e eeuw zelfs nog meer toepassingen van het kruid ontstaan. In tabak is Betonie verwerkt, bij splinters werden ontstekingen ermee voorkomen, de bloedsomloop werd ermee gestimuleerd, indigestie werd voorkomen, zenuwpijn en kneuzingen werd tegengegaan en de gevolgen van stress werden verholpen. Het plantje bleek ook kalmerend te werken, maar in thee verkwikkend.

In het heden blijkt zelfs de groeiplaats van Betonie magisch te zijn en rijk aan positieve energie. Het kruid is tegenwoordig zeer zeldzaam in Nederland en vrij zeldzaam in België. In maar ongeveer 20 kilometerhokken is Betonie in Nederland tegenwoordig nog wild te ontdekken. Het gaat hier om Limburg en het oostelijk rivierengebied. Daar waar Betonie nog te vinden is zal de standplaats voedselarm, kalkrijk en zonnig zijn. Betonie staat op de Rode lijst en heeft een sterke achteruitgang beleeft.

Tegenwoordig wordt Betonie niet veel meer gebruikt, maar heeft wel nog enige betekenis in homeopathie. Vooral de demping of opheffing van innerlijke onrust, stress en van allerlei angsten is tegenwoordig een dankbaar gebruikte werking. Ook worden verlammingsverschijnselen, zenuwziekten en -pijnen, migraine, schrale plekken. menstruatiepijnen, bloeduitstortingen en duizeligheid met Betonie tegengegaan.

Tegen aaaaaaaaaaaaaaaal deze medicinale werkingen staat maar een zeer summiere keukentoepassing van Betonie naast. Er is weinig over bekend, behalve dat bij een te grote inname u over gaat tot braken of diarree. Niet aan te raden. Het sap uit de wortel kan wel gebruikt worden voor het maken van groene kaas.

Nog een toepassing van de Betonie werkt goed tegen een bekende maatschappelijke trend van tegenwoordig, ‘de vergrijzing’. Uit vers luiskruid (volksnaam van Betonie) kan een aftreksel getrokken worden, één waarmee grijzend haar donkerder en verstevigd kan worden. Er kan ook een gele verfstof uit Betonie gehaald worden. Andere volksnamen voor ons nog geen meter hoge plantje zijn…. Beteuniebloem of Koortskruid. En daarmee blaast Betonica deze oneindige opsomming ……..eindelijk……….uit.