Hooikoorts

Mensen met hooikoorts krijgen een ontstekingsreactie in hun neus- en oogslijmvliezen. Ze zijn allergisch voor stuifmeel van bepaalde planten. Stuifmeel wordt ook wel als pollen aangeduid.

Bijnaam hooikoorts: pollinosis

 Werking

In stuifmeel zitten bepaalde eiwitten. Sommige planten hebben eiwitten in hun stuifmeel waar men allergisch voor kan raken; allergenen. Als iemand veel met de allergenen in aanraking komt kan het immuunsysteem dit als een gevaarlijke stof gaan zien. De lichamelijke afweer heeft een systeem waarin herinneringen opgeslagen worden. Hierdoor komt het dat het lichaam steeds sneller en heftiger kan gaan reageren op de stof.

Wat er eigenlijk gebeurt is dat het lichaam veel histamine aanmaakt. Deze stof communiceert naar andere cellen dat er een ziekteverwekker in het lichaam aanwezig is waarop zij moeten gaan reageren.

Iedereen die hooikoorts heeft kan voor een andere plant allergisch zijn. Het is wel zo dat de allergische reacties enkel ontstaan door planten die (mede) d.m.v. de wind hun pollen verstuiven. Er zijn echter zeer veel plantensoorten waarvan hun pollen niet allergeen zijn. Helaas zijn de allergene pollen veelal afkomstig van zeer algemeen voorkomende planten in Nederland.

 Naamgeving

Rinitis: Hooikoorts is een vorm van allergische allergische Rinitis. Rinitis is een medische term voor aandoeningen van de neus. Hooikoortsklachten gaan wel verder dan enkel neusklachten.

 Hooikoorts: De naam is afkomstig van de naam Hooimaand. Juli werd vroeger de hooimaand genoemd. Hooikoorts is vernoemd naar die maand waarin vaak hooikoortsklachten aanwezig zijn. Echter zijn er nog vele andere maanden waarin hooikoorts sterk vertegenwoordigt wordt.

 Voorkomen

Zeldzaamheid: Algemeen, 10 tot 20% van de Nederlanders heeft last van hooikoorts.

 Inheems: Twijfelachtig, aangezien hooikoorts pas sinds het jaar 1900 erkent is.

 Plaats: Aan de kust zijn er minder hooikoortsklachten. Vooral bij wind vanaf de zee. In natuurgebieden en op het platteland zijn hooikoortsklachten juist vaker te vinden.

 Ecologie

Van belang voor: Grassen, bomen en kruiden verspreiden de pollen ( het stuifmeel). De pollen zijn bedoeld voor de bevruchting van vrouwelijke planten. Deze verspreiding wordt gedragen door de wind. Voor de mens zorgen die pollen voor allergische reacties.

 

 Kwalen

 

Hooikoortsaanvallen: Bij hooikoorts ontstaat er een zwelling in het neusslijmvlies en tevens allerlei klachten die vooral vaak lijken op een verkoudheid. De klachten kunnen echter tot een zeer uitgebreid scala uiteen waaieren. Vaak zijn er een aantal klachten die sluimeren. De ergste vormen van hooikoorts worden gevormd door de echte hooikoortsaanvallen. Bij zo’n hooikoortsaanval ontstaan vele klachten tegelijkertijd en in extreme mate. Hiervan wordt de patiënt ook nog eens extreem moe.

Hooikoortsklachten zijn:

  • Veelvuldig niezen
  • Loopneus
  • Verstopte neus
  • Bloedneus
  • Jeukende neus
  • Pijn in de neus
  • Verstopte oren
  • Jeukend gehemelte
  • Opgezwollen keel
  • Kriebelhoest
  • Traanogen
  • Gezwollen oogleden
  • Gesprongen oogaderen
  • Rode ogen
  • Jeukende ogen
  • Branderige ogen
  • Zwaar gevoel op ogen
  • Pus in ogen
  • Overgevoeligheid voor licht
  • Hoofdpijn
  • Zwaar gevoel op voorhoofd
  • Vermoeidheid
  • Lusteloosheid
  • Concentratieproblemen
  • Astma
  • Eczeem
  • Zwelling van huid

 Klimaat

Als het droog en zonnig is en het waait ook dan worden de meeste pollen in het luchtruim geblazen. Dit is daarom het meest gunstigste klimaat voor hooikoortsklachten. Dit is daarom het minst gunstige klimaat voor hooikoortspatiënten. Regen lost voor hen vaak hooikoortsproblemen op.

 Beeld

Kleur: Het stuifmeel is doorgaans een geel gekleurd poeder. Als het door de lucht heen waait is het meestal onzichtbaar. De witte pluizen waarmee zaden van bomen verspreid worden zijn niet allergeen, het zijn niet eens pollen.

 Belangrijkheden

Leeftijd: Hooikoorts manifesteert zich meestal voor het eerst bij mensen tussen de acht en vijfentwintig jaar en begint meestal te verdwijnen na de veertig jaar. Mensen ouder dan 55 hebben zelden hooikoorts.

 Cycli

Jaarcyclus: In de jaarcyclus gezien loopt het hooikoorts seizoen in principe van februari tot en met november. In april tot en met augustus staan de meeste hooikoortsverwekkers echter tegelijk in bloei en zijn er daarom de meeste hooikoortsklachten.

Veel mensen zijn voor meerdere soorten stuifmeel allergisch. Dit is dan ook de belangrijkste reden dat hooikoorts lang kan aanhouden bij iemand.

 Dag: Wat betreft de dag is er in de ochtend minder stuifmeel in de lucht dan in de middag of avond.

 Buurplanten:

Het zijn voornamelijk juist die veel voorkomende planten uit de omgeving waar men allergisch voor is. Onze meest voorkomende plantenburen die onze allergie aanwakkeren zijn:

Vooral grassen veroorzaken sterke hooikoorts!

Grassen zoals:

Gestreepte witbol Holcus lanatus

Glanshaver Arrhenatherum elatius

Engels raaigras Lolium perenne

Kropaar Dactylis glomerata

Grote vossenstaart Alopecurus pratensis

Veldbeemdgras Poa pratensis

Straatgras Poa annua

Kamgras Cynosurus cristatus

Timoteegras Phleum pratense

Kweek Elytrigia repens

Gewoon reukgras Anthoxanthum odoratum

Riet Phragmitis australis

 

Ook andere planten bezorgen sterke vormen van hooikoorts.

De volgende granen bezorgen veel hooikoorts:

Rogge Secale cereal

Mais Zea mays

 

De volgende bomen bezorgen veel hooikoorts:

Atlasceder Cedrus libani

Gewone es Fraxinus excelsior

Grijze els Alnus incana

Haagbeuk Carpinus betulus

Olijfboom Olea Europaea

Ruwe berk Betula pendula

Taxus Taxus baccata

Zwarte els Alnus glutinosa

 

Onderstaande bomen veroorzaken ook hooikoorts, maar meestal in een mindere mate.

Amerikaanse eik Quercus rubra

Beuk Fagus sylvatica

Boswilg Salix caprea

Canadese populier Populus x canadensis

Geoorde wilg Salix integra

Grauwe wilg Salix cinerea

Hongaarse eik Quercus frainetto

Italiaanse populier Populus nigra ‘Italica’

Moeraseik Quercus palustris

Moseik Quercus cerris

Schietwilg Salix alba

Tamme kastanje Castanea sativa

(Gele) Treurwilg Salix x sepulcralis

Wintereik Quercus patraea

Witte abeel Populus alba

Zachte berk Betula pubescens

Zomereik Quercus robur

Zwarte populier Populus nigra

 

 De volgende struik zorgt voor ernstige hooikoortsklachten.

Hazelaar Corylus avellana

 

 

Onderstaande struiken veroorzaken ook vaak hooikoorts, maar in een mindere mate.

Bittere wilg Salix purpurea

Duindoorn Hippophae rhamnoides

Katwilg Salix viminalis

Kruipwilg Salix repens

Liguster Ligustrum vulgare

Vlier Sambucus nigra

 

De volgende kruiden bezorgen veel hooikoortsklachten

Alsemambrosia Ambrosia artemisiifolia

Bijvoet Artemisia vulgaris

 En in mindere mate:

Grote brandnetel Urtica dioica

Melganzevoet Chenopodium album

 

 

Hoe kan ik hooikoortsproblemen verminderen?

 

Locatie

  • Vermijd omgevingen met hooikoortsopwekkende planten
  • Blijf binnen in huis

 In huis

  • Deuren en ramen dicht (’s morgens of ’s avonds luchten)
  • Antipollen-horen voor het raam

 Verplaatsing

  • Verplaats jezelf met een auto, met ramen dicht.

 Wat moet je vooral niet doen

  • Niet aan sterk riekende bloemen of planten ruiken
  • Niet roken
  • Niet blowen
  • Geen lijm snuiven
  • Niet verven
  • Parfum vermijden
  • Uitlaatgassen vermijden
  • Haarlak vermijden
  • Chloor vermijden
  • Ammoniak vermijden
  • Zelf geen reinigingsmiddelen gebruiken
  • Wasgoed NIET buiten laten drogen
  • Niet in ogen wrijven

 Wat moet je vooral wel doen

  • Regelmatig gezicht wassen met washandje
  • Smeer vaseline rond de ogen
  • Draag een (grote) zonnebril
  • Voor het slapen douchen
  • Was je haar
  • Kleren gelijk in de was na aanraking met pollen
  • Stofzuigen
  • Beddengoed regelmatig wassen
  • Kleed je uit in de badkamer, niet in de slaapkamer

 

Tuinieren

  • Richt je tuin zo in dat de planten die allergie opwekken er niet groeien, maar er vooral niet bloeien!