De Klaproos is al duizenden jaren geleden aangetroffen in Egyptische graven, maar er is nooit een compleet natuurlijke standplaats ontdekt. In Nederland stond vroeger korenveld in de zomer vol met rode klaprozen.
Voorkomen
Oorsprong: Lijkt oorspronkelijk uit het Midden-Oosten te komen. Door het kweken van de bloem is ze sterk verspreid.
Inheems: Ja
Zeldzaamheid: Vrij algemeen
Provincies: Alle, maar zeldzamer in het noordoosten van het land, Flevopolder en de Veluwe.
Wereldschaal: Alle werelddelen. Enkel algemeen in Europa en VS. In Afrika enkel aan de uiterste noordrand te vinden. In Zuid-Amerika enkel in Ecuador en Peru.
Natuurlijke standplaats
Natuurtype: Droge storingsmilieus: In Akkers vinden we dit soort milieus. Het regelmatige grondverzet op bepaalde plekken in stedelijke gebieden en bijvoorbeeld langs spoorwegen zorgt ervoor dat ook daar akkergemeenschappen groeien.
Standplaats: Open en omgewerkte plaatsen. Dijktaluds, akker(randen), bermen, dijkhellingen, langs spoorwegen en soms tussen straatsteenvoegen in stedelijk gebied.
Akkerplant: Zij houdt in akkers beter stand dan de overige papavers, zoals de Bleke klaproos Papaver dubium en de Ruige klaproos Papaver argemone.
Winterannuel: Grote klaproos is op akkers in de eerste plaats een winterannuel. Dat betekent dat de plant in de herfst de mogelijkheid krijgt om te kiemen, vervolgens kan overwinteren dicht bij het maaiveld en al voor de oogsttijd in de zomer zaad zet.
Akkerranden: De ecologisch zeer waardevolle akkerranden waarin de Grote klaproos thuis hoort moet niet verward worden met de tegenwoordig ingezaaide akkerranden. Door deze akkerrand-inzaaicultuur verdwijnt juist de laatste geschikte standplaats voor duurzame instandhouding van oorspronkelijke spontane akkerplanten. Akkerranden worden vaak gepresenteerd als ecologisch waardevol, ze zijn dan ook zeker beter dan kale randen. Maar ze bedreigen wel de steeds zeldzamer wordende oorspronkelijke akkerplanten, zoals bijvoorbeeld een Spiesleeuwenbek Kickxia elatine.
Chemie standplaats: Vochtig tot vrij droog, voedselrijk.
Buurplanten: Korenbloem Centaurea cyanus Echte kamille Matricaria chamomilla Akkervergeet-mij-nietje Myosotis arvensis Vogelmuur Stellaria media Herik Sinapis arvensis Duist Alopecurus myosuroides
Natuurlijk gedrag
Concurrentie: De plant kan slecht tegen concurrentie van andere planten. Ze wordt erg snel verdrongen en leeft daarom vaak op erg open plekken en aan randen. Toch vinden we regelmatig een Grote klaproos middenin een akker of in hoger gras. Die concurrentie blijkt ze wel te weerstaan.
Zaad: Door omwerking kunnen zaden van wel tientallen jaren oud weer aan het oppervlak komen en gewoon gaan kiemen.
Opening bloem: De bloembladen zijn in de bloemknop nog wit gekleurd, pas bij het opengaan kleuren de bloembladen rood. In een fractie van een seconde worden de ingesloten kelkblaadjes uitgeschut en komt de bloem uit haar knop en wordt dan in al haar glorie onthuld. De bloemen blijven maar een paar dagen open.
Ecologie
Introductie ecologie Kruisbestuiving is de enige manier om voort te planten voor de Grote klaproos. Insecten zijn daarom van ultiem belang voor het voortbestaan van de plant. De Grote klaproos biedt aan hen veel stuifmeel dat in de bloemkroon ligt, de bloem biedt geen nectar aan. Insecten zien de bloemen niet als rood, maar als ultraviolet. Dit trekt hen sterk aan. Het dikke vruchtbeginsel is functioneel voor hen als stevige landingsplaats.
Een vierkante meter gevuld met Grote klaproos is van grote ecologische waarde. Er komen vaak meer dan 500 individuen aan insecten voor op zo’n meter!! Dit is erg veel.
Van belang voor: Vele insecten, voornamelijk bijen en hommels. Bijvoorbeeld:
Papaverbij Osmia papaveris: Deze zwarte bij met gouden beharing snijdt nestkokertjes uit de bloembladen van klaprozen. Zijn nectar en stuifmeel haalt hij graag van Korenbloem.
Waardplant voor:
Steenhommel Bombus lapidarius: Zwarte zeer algemene hommel met oranjerode kont.
Klaproosgalwesp Aylax minor: Vrij algemene galwesp die in de zaaddoos gallen maakt en haar kinderen hierin geboren laat worden. Van buiten is haast niets te ziet hiervan.
Blauwmaanzaadgalwesp Aylax papaveris: De zaaddozen van de Klaproos verdikken duidelijk door haar gallen erin.
Plantengemeenschap
Klasse der akkergemeenschappen Stellarietea mediae: Dit zijn pionierplanten die groeien op (minstens 1x per jaar) omgewerkte grond. Het is op akkers altijd de mens die voor cultuurgewassen bepaalde voorwaarden schept. De ontstane standplaatseigenschappen en de onderhoudscyclus van het gewas bepalen welke spontane plantengroei in de akker leeft.
- Orde van grote Klaproos Papaveretalia rhoeadis
- Naaldenkervel-verbond Caucalidion platycarpi
- Nachtkoekoeksbloemassociatie Papaveri-Melandrietum noctiflori
- Orde van de Gewone spurrie
- Associatie van ruige klaproos
Queeste in Naturasofie 