Aangezien de Hollandse iep een hybridezwerm is tussen de Ruwe- en Gladde iep zijn de details van het uiterlijk nogal variabel. De meeste wilde iepen zijn ooit gekruist, eveneens de meeste Iep- laanbomen. Het meeste herkenbare aan een Iep is de asymetrische bladvoet.
Totaalbeeld
De stam loopt tot hoog in de kroon door. De oorspronkelijke top van de jonge boom wordt een zijtak, terwijl een krachtige zijloot zich opricht en de hoofdas (nieuwe stam) vormt. Vaak een half-doorzichtige kroon.
Bloem
Paarsgeeloranjegroenroze toefjes. (Tweeslachtig). Stempels roodachtig. Zij ontwikkelen zich in oksels van de bladeren van het voorgaande jaar.
Vrucht
Plat doorschijnend zwevend vliesje. Het is een rond vleugeltje met (van buitenaf zichtbaar) een zaadje erin. Ongeveer 2cm lang.
Blad
Tot 15 centimeter lang met een ongelijke bladvoet. De bladeren aan één tak vormen een vlak zodat ze elkaar niet overschaduwen. Van boven is het blad wat ruw aanvoelend. Van onderen variabel zachtharig. De bladtop eindigt in een punt, soms in 3 punten.
Bladrand: Onregelmatig gezaagde bladrand
Nervatuur: Duidelijke nerven. Veernervig. Zijnerven vlak voor de bladrand soms nog een keer vertakt. Soms haren op de nervatuur op de bladonderkant.
Herfstkleur: Geel
Knop
Bruine ronde knoppen. Vaak haast als wratten op de tak zittend.
Tak
Donkerbruin.
Bast
Verticaal gegroefd. Buiten de groeven lijkt de bast glad.
De groeven in de bast verdwijnen hogerop de stam en op de takken in de kroon. Hier vallen horizontale lenticellen op. Er is vaak een duidelijke overgang in de schors zichtbaar.
Wortel
Hartwortelstelsel.Vormt soms wortelopslag.
Lijkt op
Ruwe iep: Vruchtje is groter dan 2cm. Blad van onderen kortharig, van boven zeer ruw.
Gladde iep: vruchtje is kleiner dan 2cm. Blad maximaal 10cm lang en van onderen kaal.
Haagbeuk: Heeft vergelijkbaar blad, maar het is wel een symmetrisch blad. Ook heeft de Haagbeuk een gladde bast. Op de afbeelding hieronder ziet u Haagbeuk (Carpinus betulus).
Queeste in Naturasofie 